Τέταρτο Διεθνές Επιστημονικό Εργαστήριο 2019 Πρακτικά

Η εμπειρία των προηγούμενων Επιστημονικών Εργαστηρίων έδειξε ότι η κύρια επιδίωξή τους, δηλαδή η ανάπτυξη ενός γόνιμου και ουσιαστικού διαλόγου, ο οποίος εμπλουτίζει και διευρύνει την προβληματική των αθωνικών ερευνών, συμβάλλοντας έτσι στην αρτιότερη ανάδειξη των αποτελεσμάτων τους, έχει επιτευχθεί, δημιουργώντας μάλιστα μία απρόσμενη δυναμική. Τούτο καθίσταται ορατό και από την εκδήλωση έντονου ενδιαφέροντος για τη συμμετοχή και στο Τέταρτο Εργαστήριο μεγάλου αριθμού ερευνητών, τόσο από την Ελλάδα όσο και από το εξωτερικό. Το γεγονός αυτό αναδεικνύει την αισιόδοξη προοπτική το Διεθνές Επιστημονικό Εργαστήριο της Αγιορειτικής Εστίας να καταστεί σταθερός ετήσιος διεπιστημονικός θεσμός προβολής της αγιορειτικής έρευνας, κατά το πρώτο δεκαπενθήμερο εκάστου Δεκεμβρίου.

(Από το κείμενο της Επιστημονικής Επιτροπής του Εργαστηρίου)

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Εισαγωγικό κείμενο της Επιστημονικής Επιτροπής του Εργαστηρίου σ. 7
Πρόγραμμα του Εργαστηρίου σ. 8
Χαιρετισμός της Α.Θ.Π. του Οικουμενικού Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου σ. 12
Χαιρετισμός της Ιεράς Κοινότητος του Αγίου Όρους Άθω σ. 14
Χαιρετισμός του Δημάρχου Θεσσαλονίκης και Προέδρου του Δ.Σ. της Αγιορειτικής Εστίας, κ. Στέλιου Αγγελούδη σ. 16

Mirjana Živojinović
Ιερομόναχος Δωρόθεος. Ηγούμενος της Ιεράς Μονής Χιλανδαρίου και Πρώτος του Αγίου Όρους σ. 21
Hieromonk Dorotheos, hegoumenos of the Hilandar Monastery and protos of Mount Athos σ. 35 

Pierre Benic
Δύο αγιορειτικά πρότυπα βασιλικής αγιότητας. Η «Ιστορία Ψυχωφελής του Βαρλαάμ και Ιωάσαφ» και ο άγιος Σάββας της Σερβίας σ. 39
Two Athonite models of royal sanctity: the “Barlaam and Joasaph” (BHG 224) and Saint Savvas of Serbia σ. 43 

Παναγιώτης Δούρος
Το σιμωνοπετρίτικο μετόχι της Αναλήψεως στον Βύρωνα της Αττικής σ. 47
The Simonopetrite Metochion of the Ascension in Vyronas, Attica σ. 55 

Αναστάσιος Νικόπουλος
Το άγραφο εθιμικό δίκαιο του Αγίου Όρους στη μετάβαση από τη βυζαντινή στην οθωμανική δικαιοταξία σ. 57
The unwritten customary law of Mount Athos upon transition from Byzantine to Ottoman law order σ. 69 

Romain Goudjil
The Athonite Ways of Justice: How Monks Lose a Lawsuit in Late Byzantium? σ. 75
Οι αγιορείτικοι τρόποι απονομής δικαιοσύνης: Πώς χάνουν μια δίκη οι μοναχοί στην Ύστερη Βυζαντινή περίοδο; σ. 90 

Στέφανος Διαμαντής
Οι μύκητες της χερσονήσου του Αγίου Όρους σ. 93
The Fungi of the Mount Athos Peninsula σ. 100 

Μοναχός Πατάπιος Καυσοκαλυβίτης
Ἡ Βιβλιοθήκη τῆς Σκήτης Καυσοκαλυβίων. Τά νεότερα στοιχεῖα γιά τούς γραφεῖς τῶν κωδίκων της ἀπό τή συνεχιζόμενη ἔρευνα σ. 103
The Library of the Skete of Kafsokalyvia. The most recent updates of the ongoing research on the Library’s Codex Scribes σ. 118 

Φαίδων Χατζηαντωνίου
Άγιος Αθανάσιος ο Αθωνίτης. Ο παλαιός κοιμητηριακός ναός της Μονής Παντοκράτορος σ. 121
St. Athanasius the Athonite. The old cemetery chapel of Pantokra-tor Monastery σ. 136   

Αναστάσιος Ντούρος
No woman’s land. Η άγνωστη αποστολή στο Άγιον Όρος και τα Μετέωρα το 1929, από μικρή ομάδα Αμερικανών περιηγητών σ. 161
No woman’s land. The unknown mission to Mount Athos and the Meteora by a small group of American artists - travellers in 1929 σ. 167 

Δημήτρης Λιάκος
Οι ξυλόγλυπτοι σταυροί των αθωνικών σκευοφυλακίων και τα επίπεδα ανάγνωσής τους σ. 173
The Wood-Carved Crosses of the Athonite Sacristies: Levels of Interpretation σ. 186 

Miguel Gallés
An Icon of Prophet Elijah and Some Additions to the Artistic Pro-duction of Dionysius of Fourna σ. 195
Αρχιτεκτονικός διάκοσμος του εξωτερικού νάρθηκα της μονής Χιλανδαρίου σ. 203 

Θωμάς Μαφρέδας, Ελένη Κουλουμπή, Γεώργιος Φακορέλλης, Δημοσθένης Αβραμίδης, Σταμάτης Μπογιατζής
Διονύσιος ιερομόναχος, ο εκ Φουρνά (1670–1744). Μελετώντας την τεχνική και τα υλικά σε ενυπόγραφες εικόνες του Διονυσίου. Πρώτα αποτελέσματα σ. 209
Dionysius Hieromonk of Fourna (1670–1744). Studying his painting technique and materials from signed panel paintings. First results σ. 221 

Αρχιμανδρίτης Εφραίμ Γκιβίσης – Εσφιγμενίτης
Αδημοσίευτη παλαιολόγεια εικόνα στη Μονή Εσφιγμένου. Η εντυ-πωσιακή πορεία ενός εργαστηρίου σ. 227
An Unknown Palaeologan Icon of Esphigmenou Monastery; the Global Impact of the Art of a Workshop σ. 236 

Volha Barysenka
The icons of the Mother of God painted on Mount Athos and their role in the confrontation between the Orthodox and the Catholics in Minsk and Grodno Gubernias of the Russian Empire in 1907–1911 σ. 245
Εικόνες της Θεοτόκου από το Άγιον Όρος και ο ρόλος τους στη σύγκρουση ανάμεσα στους Ορθοδόξους και τους Καθολικούς στις επαρχίες του Μινσκ και του Γκρόντνο της Ρωσικής Αυτοκρατορίας κατά την περίοδο 1907–1911 σ. 253